Dlaczego skóra głowy boli i swędzi?

Świąd skóry głowy bywa uporczywy i krępujący, a drapanie tylko pogarsza ten stan. Skórze głowy często towarzyszy też ból, ponieważ staje się ona wtedy bardzo wrażliwa. Taki stan może trwać jeden dzień, ale czasem utrzymuje się tygodniami i prowadzi do utraty włosów.

Jest wiele czynników, które mogą powodować swędzenie skóry głowy. Możliwe przyczyny tego problemu to:

Chemikalia

Jedną z najczęstszych przyczyn bólu, świądu i wrażliwości skóry głowy jest korzystanie z agresywnych środków chemicznych, które mogą prowadzić do podrażnienia i przesuszenia skóry głowy. Farbowanie włosów oraz szampony, które zawierają silne detergenty (Sodium Lauryl Sulfate – SLS), są szczególnie szkodliwe, a ciągłe korzystanie z tych produktów pozbawia skórę głowy i włosy ich naturalnego „płaszcza” ochronnego.

Grzybica

Grzybica skóry głowy objawia się w różny sposób – mogą to być okrągłe, czerwone ogniska złuszczające, na których włosy są ułamane lub dochodzi do wyłysienia, mogą też tworzyć się nacieki zapalne z ropną wydzieliną. Silny świąd i rany powstające przy drapaniu mogą prowadzić do wtórnego zakażenia.

Infekcje bakteryjne i wirusowe

Zakażenia bakteryjne, takie jak liszajec lub zapalenie mieszków włosowych, oraz zakażenia wirusowe – półpasiec i ospa wietrzna – mogą pojawić się również na skórze głowy. Zmiany na skórze mogą być przyczyną bólu i świądu. Z kolei świąd i drapanie mogą nasilać ich przebieg i powodować wtórne zakażenia.

Choroby pasożytnicze

Wszawica skóry głowy wywołana jest przez wesz głowową. Objawem jest świąd wywołany ukłuciem wszy, zlokalizowany najczęściej w okolicy potylicznej i skroniowej. Powikłaniem drapania są wysiękowe zmiany.

Łuszczyca

Łuszczyca jest chorobą układu odpornościowego, w której dochodzi do nadmiernej proliferacji (przyspieszonego namnażania komórek) naskórka, co objawia się jako zapalne grudki pokryte srebrzystą łuską. Nagromadzenie się łusek, stan zapalny i suchość skóry mogą powodować silny świąd, co bywa przyczyną powstawania bolących ran i infekcji.

Chemioterapia

W trakcie chemioterapii jednym z efektów ubocznych są zmiany na skórze głowy. Prócz wypadania włosów na skórze głowy dochodzi do zaczerwienienia, suchości, pojawienia się wyprysków. Na skórze może pojawić się wysypka. Dochodzi do świądu, który bardziej podrażnia i tak osłabioną skórę. Skóra jest bolesna, tkliwa, wrażliwa na kosmetyki. W trakcie lub po chemioterapii wzrasta podatność na infekcje, więc drapanie i uszkodzenie skóry przyczynia się do zakażeń skóry.

Nadmierny łojotok

Nadmierna praca gruczołów łojowych prowadzi do częstego zalegania wydzieliny na skórze, a zalegający łój podrażnia ją i wywołuje świąd. Ponadto może dochodzić do tworzenia się łupieżu tłustego, który nasila swędzenie skóry.

Alergie

Kontaktowe zapalenie skóry jest alergią na niektóre substancje. Na skórze głowy najczęstszą przyczyną wyprysku kontaktowego są farby, ale zmiany mogą się pojawić po każdym kosmetyku. Pojawia się rumień, miejscowe złuszczanie, grudki wysiękowe, pęcherzyki, silny świąd, czasami drobne uszkodzenia i pęknięcia naskórka.

Atopowe zapalenie skóry to choroba uwarunkowana genetycznie. Pojawiają się zmiany w postaci plam na podłożu rumieniowym, pęcherzyków, grudek pokrytych strupami. Skóra jest sucha, łuszcząca się i swędząca. Podrażnienia mogą wywoływać ból i pieczenie. Często dochodzi do infekcji.

Trichodynia

Stan, w którym pojawia się bolesne wrażenie na skórze głowy. Ból czasami jest opisywany jako palenie lub pieczenie. Przyczyna jest często psychosomatyczna – stres, depresja lub lęk. Teoria kryjąca się za tym stanem polega na tym, że nerwy unerwiające mieszki włosowe skóry głowy przesyłają komunikaty o bólu z powrotem do mózgu, gdy mieszek włosowy nie ma już w sobie włosa, podobnie jak przy bólach fantomowych. Inna teoria mówi, że osoby, które mają ten stan (czasami nazywany „syndromem kucyka”), mają bardzo wrażliwe nerwy w skórze głowy.