Łojotok i przetłuszczanie się włosów

Określenie łojotok odnosi się do nadmiernej pracy gruczołów łojowych, gdzie wraz z przewlekłym stanem zapalnym powoduje łuszczenie, rumień i świąd skóry głowy.

Zalegająca na skórze warstwa sebum zaburza jej prawidłowe funkcjonowanie i utrudnia odżywianie cebulek. Włosy stają się tłuste, szybko się brudzą, a zalegający u nasady łój sprawia, że pomimo mycia włos jest nieświeży i przyklapnięty. Podczas utleniania łoju wydziela się specyficzny, nieprzyjemny zapach. Nadmierne wydzielanie łoju bywa jednym z czynników towarzyszących wypadaniu włosów, w tym łysieniu łojotokowemu.

Postępowanie przy łojotoku

Punktem wyjścia jest usunięcie nadmiaru sebum, dopiero wtedy stosowane później preparaty mają szansę się wchłonąć. W tym celu stosuje się peelingi złuszczające zalegającą warstwę oraz lotiony regulujące pracę gruczołów łojowych.

Wydzielanie łoju jest niskie w dzieciństwie, w okresie dojrzewania osiąga maksymalny poziom i zmniejsza się w starszym wieku. Jego nadmiar może dawać obraz łojotoku albo łojotokowego zapalenia skóry. Bywa również objawem łysienia łojotokowego.

Łojotokowe zapalenie skóry głowy

Łojotokowe zapalenie skóry jest przewlekłym, nawracającym i zazwyczaj łagodnym zapaleniem skóry. U dorosłych łojotokowe zapalenie skóry zwykle dotyka skóry głowy, brwi, kanałów słuchowych, skrzydełek nosa oraz okolic za uszami. Czasami dotyczy pach, klatki piersiowej oraz pachwin. Większość osób skarży się na łupież, zwłaszcza z tyłu i po bokach głowy (łupież tłusty). Objawia się również łuszczeniem, świądem i zaczerwienieniem skóry. Szczególnie dotyczy ono obszarów o dużej ilości gruczołów łojowych.

Łojotokowemu zapaleniu skóry towarzyszy nadaktywność gruczołów łojowych i zalegający na skórze łój. Bytujące w łoju drożdże Pityrosporum i Malassezia wpływają na rozwój bakterii, co z czasem powoduje zapalenie skóry głowy. Łojotokowe zapalenie skóry może rozpocząć się w dzieciństwie, jako ciemieniucha – grube, szorstkie, żółte łuski. Dzieci zazwyczaj wyrastają z problemu w wieku 3 lat. Nie jest zakaźna, nie jest spowodowana złą higieną, nie jest alergią. Ciemieniucha zwykle nie swędzi, ale może. Jeśli występuje nadmierne drapanie, może to spowodować dodatkowe stany zapalne, infekcje lub łagodne krwawienia.

Objawy łojotokowego zapalenia skóry:

• Łupież tłusty na skórze głowy, włosach, brwiach, brodzie i wąsach,
• Białe lub żółte łuski i ‘skorupa’ na skórze głowy, uszach, twarzy lub innych częściach ciała,
• Zaczerwieniona skóra,
• Swędzenie lub pieczenie.

Konsultacja ze specjalistą jest wskazana, gdy:

• Objawy są na tyle uporczywe, że wybudzają w nocy albo utrudniają codzienne czynności,
• Stan skóry jest źródłem dyskomfortu,
• Zmiany wyglądają na zainfekowane,
• Dotychczas stosowane metody nie przyniosły zmiany.

Specjaliści nie znają dokładnej przyczyny łojotokowego zapalenia skóry. Ale może to być związane z następującymi przyczynami:

• Drożdże (grzyb) o nazwie Malassezia bytujące w łoju,
• Tendencja do łuszczycy,
• Przesilenie i osłabienie organizmu w okresie wiosennym i jesiennym.

Wiele czynników zwiększa ryzyko zachorowania na łojotokowe zapalenie skóry, w tym:

• Neurologiczne i psychiatryczne, takie jak choroba Parkinsona i depresja,
• Osłabienie układu odpornościowego, np. u biorców przeszczepów narządów i osób żyjących z HIV / AIDS, zapalenie trzustki, niektóre nowotwory,
• Zastoinowa niewydolność serca,
• Choroby, które prowadzić mogą do otyłości, takie jak cukrzyca,
• Niektóre leki,
• Zarysowania lub innego rodzaju uszkodzenia skóry.

Na czym polega postępowanie

Przy łojotokowym zapaleniu skóry głowy stosuje się peelingi, szampony, kremy i płyny, w tym preparaty przeciwświądowe. Warto powstrzymać się od drapania skóry, ponieważ podrażnienia i zarysowania zwiększają ryzyko infekcji. Na przebieg choroby wpływają też zmiany w stylu życia – odpowiednia dieta i regularna higiena.

Postępowanie przy łojotokowym zapaleniu skóry jest bardzo indywidualną kwestią. Zależy od rodzaju skóry, od nasilenia objawów oraz od tego, czy dotyczą one wyłącznie skóry głowy, czy też innych części ciała. Dobór kuracji należy do specjalisty, który ocenia te czynniki podczas badania. Nawet gdy objawy zupełnie się wyciszą, istnieje prawdopodobieństwo, że powrócą. Należy dokładnie obserwować objawy i wznowić leczenie, gdy stan się powtarza.

Dlaczego włosy przetłuszczają się?

Problem nadmiernego przetłuszczania się włosów jest wynikiem wzmożonej aktywności gruczołów łojowych zlokalizowanych w obrębie skóry głowy. To właśnie z tego względu włosy dosłownie w dniu mycia szybko pokrywają się grubą warstwą tego naturalnego oleju i sprawiają wrażenie nieświeżych. Oprócz szamponów dostępnych w aptekach i drogeriach stosuje się także domowe sposoby:

1. Proszek do pieczenia

Jeden z babcinych sposobów na przetłuszczające się włosy polega na wykorzystaniu proszku do pieczenia. Wystarczy rozpuścić kilka łyżek w 1 litrze wody. Powstały w ten sposób płyn należy równomiernie rozprowadzić w obrębie skóry głowy oraz włosów i pozostawić na 20 minut. Na koniec wystarczy umyć włosy w tradycyjny sposób.

2. Tonik na bazie niewielkiej ilości alkoholu

Alkohol zawarty w toniku odtłuszcza powierzchnię skóry głowy. Wylej odrobinę tego preparatu na dłonie i wetrzyj go w okolicę owłosionej skóry głowy przy pomocy opuszków palców. Taką procedurę powtarzaj raz w tygodniu bezpośrednio po umyciu włosów oraz odsączeniu z ich powierzchni nadmiaru wody.

3. Płyn do płukania ust

Płyn do płukania ust nie tylko służy do odświeżania oddechu, ale bywa też stosowany na skórę głowy jako środek odtłuszczający. Rozcieńcz 1/3 szklanki tego preparatu z taką samą ilością wody. Bezpośrednio po umyciu głowy wetrzyj tę mieszankę w cały obszar skóry głowy. UWAGA: Nie stosujemy w przypadku skóry podrażnionej!

4. Ocet jabłkowy

Ocet jabłkowy jest jednym z domowych sposobów stosowanych przy przetłuszczającej się skórze głowy. Wystarczy połączyć 1⁄4 szklanki tego produktu z 450 ml wody i zastosować otrzymaną w ten sposób mieszaninę na skórę głowy (bezpośrednio po umyciu włosów). Tego rodzaju mieszankę stosuje się również przy swędzącej skórze głowy.

5. Herbata rozmarynowa

Herbatę rozmarynową można samodzielnie przyrządzić w warunkach domowych z 5 g suszonych liści rozmarynu zalanych wrzątkiem i parzonych przez 5 minut. Po tym czasie można wyciągnąć liście ze szklanki i odstawić napar do ostygnięcia. Następnie należy dokładnie umyć włosy przy użyciu ulubionego szamponu do włosów i dokładnie je opłukać. Na zakończenie skórę głowy polewamy herbatą rozmarynową i owijamy włosy ręcznikiem w turban.

6. Sok z aloesu

Wystarczy połączyć 1 łyżeczkę soku z aloesu oraz łyżkę soku z cytryny z filiżanką ulubionego szamponu. Tak przygotowany szampon można przechowywać w lodówce przez tydzień.

7. Białko jaja kurzego

Surowe białko z jaja kurzego bywa stosowane w domowej pielęgnacji przetłuszczających się włosów. Wystarczy ubić białko do uzyskania konsystencji gęstej piany i nałożyć je na obszar owłosionej skóry głowy. Po 20 minutach całość należy zmyć przy użyciu letniej wody i szamponu.

8. Sok z cytryny

Sok z cytryny od wieków wykorzystywany jest jako naturalny środek pielęgnujący włosy. Domowy lotion przygotujesz z soku pochodzącego z całej cytryny, szklanki wody oraz 3 łyżeczek miodu. Taki płyn nałóż na powierzchnię skóry głowy na ok. 40 minut. Po upływie tego czasu umyj włosy w tradycyjny sposób.

9. Kwaśna płukanka do włosów

Płukankę przygotowuje się z filiżanki wody połączonej razem z sokiem z 1 cytryny oraz dwóch łyżek octu. Taką mieszaniną polej cały obszar skóry głowy bezpośrednio po umyciu włosów. Pozostaw ją na kilka minut, a następnie spłucz przy użyciu letniej wody. Kwaśny odczyn płukanki ułatwia usunięcie z powierzchni włosów pozostałości szamponu i osadu z twardej wody.